🧾

TSRS Raporlamasında YMM ve Bağımsız Denetçinin Rolü

Yeminli Mali Müşavir (YMM), SMMM ve bağımsız denetçilerin TSRS sürecindeki rolü; kapsam tespiti, veri belgeleme ve güvence (assurance) süreci.

TSRS raporlaması yalnızca sürdürülebilirlik ekibinin işi değil. Yeminli Mali Müşavirler (YMM), Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM) ve bağımsız denetçiler bu süreçte giderek daha merkezi bir rol üstleniyor. Peki kim, hangi aşamada, neyi yapıyor?

Neden Mali Müşavir ve Denetçi Devrede?

TSRS, sürdürülebilirlik bilgisini "pazarlama metni" olmaktan çıkarıp finansal raporlama disipliniyle aynı güvenilirlik seviyesine taşır. Yatırımcılar ve düzenleyiciler, açıklanan emisyon ve ESG verilerinin doğrulanabilir olmasını bekler. Bu da iki tür profesyoneli sürece dahil eder: veriyi hazırlayan/derleyen mali müşavirler ve veriyi bağımsız olarak doğrulayan güvence denetçileri.

📖
KGK Kurul Kararı; eşik değerlerin belirlenmesinde finansal tablolara ve ortalama çalışan sayısına dayandığı için, şirketin mali verilerine hâkim olan YMM/SMMM doğal olarak kapsam tespitinin de ilk durağıdır.

YMM / SMMM'nin Rolü

Mali müşavirler TSRS sürecinde özellikle şu aşamalarda kritik değer üretir:

🎯
Kapsam tespiti
Aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısı eşiklerinin art arda iki dönemde aşılıp aşılmadığını — bağlı ortaklık ve iştiraklerle birlikte — hesaplar.
🔗
Finansal–ESG bağlantısı
İklim risklerinin finansal tablolarla tutarlı şekilde ilişkilendirilmesini sağlar; sürdürülebilirlik verisiyle mali veri arasında köprü kurar.
🗂️
Veri yönetimi & belgeleme
Emisyon ve ESG verilerinin izlenebilir, belgeli ve denetime hazır biçimde kayıt altına alınmasına rehberlik eder.
🧭
Süreç danışmanlığı
Raporlama takvimi, geçiş muafiyetleri ve metodoloji seçiminde yol gösterir; şirketi denetime hazırlar.

Bağımsız Denetçi (Güvence) Rolü

Bağımsız denetçi, hazırlanan sürdürülebilirlik raporunun güvenilirliğini doğrulayan taraftır. Bu işlev "güvence" (assurance) olarak adlandırılır ve iki seviyede olabilir:

Sınırlı Güvence
"Dikkatimize aksini gösteren bir husus gelmedi" biçiminde negatif ifadeli sonuç. Daha az kapsamlı inceleme. İlk yıllarda yaygın başlangıç noktası.
Makul Güvence
Finansal denetime yakın, yüksek düzeyde inceleme. "Rapor tüm önemli yönleriyle doğru sunulmuştur" biçiminde pozitif sonuç.
⚠️
Denetçi, ancak izlenebilir ve belgelenmiş veriyi doğrulayabilir. Excel'de dağınık tutulan, kaynağı belirsiz emisyon rakamları güvence sürecini tıkar. Bu yüzden veri altyapısı en baştan denetlenebilir kurulmalıdır.

Güvence ile Finansal Denetim Arasındaki Fark

Finansal DenetimSürdürülebilirlik Güvencesi
KonuFinansal tablolarESG & iklim verisi (TSRS)
Veri türüParasalParasal + fiziksel (tCO₂e, MWh, m³)
OlgunlukYerleşikGelişmekte — sınırlı güvenceyle başlıyor
Temel zorlukKayıt doğruluğuMetodoloji tutarlılığı & izlenebilirlik

Müşavirinizle Nasıl Hazırlanırsınız?

  1. Erken masaya oturun. Kapsam tespitini ve metodoloji seçimini dönem başında müşavirinizle netleştirin.
  2. Tek bir veri kaynağı belirleyin. Emisyon ve tüketim verisini dağınık dosyalar yerine merkezi, izlenebilir bir sistemde tutun.
  3. Metodolojiyi belgeleyin. Hangi emisyon faktörünü neden kullandığınızı kayıt altına alın — denetçi bunu soracaktır.
  4. Geçiş muafiyetlerini birlikte planlayın. İlk iki yıl Kapsam 3 muafiyeti gibi esneklikleri stratejik kullanın.
Carbonometry, müşavir ve denetçi işini kolaylaştırır: Her emisyon değeri, girdiği veri ve kullanılan faktörle birlikte izlenebilir biçimde saklanır. GHG Protokolü metodolojisi tutarlı uygulanır ve rapora hazır çıktılar üretilir — yani güvence sürecine hazır bir veri tabanı.
Kaynak: KGK, "Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı" — eşik değerlerin finansal tablolar ve ortalama çalışan sayısı üzerinden belirlenmesi. kgk.gov.tr

Şirketiniz için sürdürülebilirlik danışmanlığı mı istiyorsunuz?

Hope Biotech uzman ekibi GHG envanteri, ESG raporu ve Kapsam 3 analizi konularında yanınızda.

WhatsApp