TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları), Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan ve uluslararası ISSB standartlarıyla (IFRS S1 & S2) uyumlu zorunlu sürdürülebilirlik raporlama çerçevesidir. Kimler kapsamda, ne zaman başlıyor ve TSRS 1 ile TSRS 2 arasındaki fark ne?
TSRS Nedir? Neye Dayanıyor?
TSRS, işletmelerin çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) konularına ilişkin bilgileri yatırımcılara ve kamuya tutarlı, karşılaştırılabilir biçimde sunmasını sağlayan ulusal standart setidir. KGK, Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu'nun (ISSB) yayımladığı IFRS S1 ve IFRS S2 standartlarını esas alarak TSRS 1 ve TSRS 2'yi yayımlamıştır. Yani TSRS, küresel raporlama diliyle uyumlu bir Türkiye uygulamasıdır.
TSRS 1 ve TSRS 2 Arasındaki Fark
| TSRS 1 | TSRS 2 | |
|---|---|---|
| Konu | Genel hükümler — tüm sürdürülebilirlik konuları | İklimle bağlantılı açıklamalar |
| Dayanak | IFRS S1 | IFRS S2 (TCFD temelli) |
| Kapsam | Yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrik & hedefler | İklim riskleri ve fırsatları + Kapsam 1, 2, 3 emisyonları |
| Emisyon verisi | Doğrudan zorunlu kılmaz | Sera gazı envanteri zorunlu |
Özetle: TSRS 1 raporun çerçevesini ve genel ilkelerini kurar; TSRS 2 iklim odaklıdır ve burada Kapsam 1, 2 ve 3 sera gazı emisyonlarınızı hesaplayıp açıklamanız beklenir. İşte tam bu noktada bir GHG envanteri kaçınılmaz hâle gelir.
Kimler Kapsamda? Resmî Eşik Değerler
KGK Kurul Kararı'na göre; aşağıdaki üç ölçütten en az ikisinin eşik değerini art arda iki raporlama döneminde aşan kurum, kuruluş ve işletmeler TSRS uygulamak zorundadır:
Eşik Değere Bakılmaksızın Kapsamda Olanlar
Bazı kurum ve kuruluşlar büyüklüklerinden bağımsız olarak doğrudan kapsamdadır:
- SPK'ya tabi şirketler: yatırım kuruluşları, kolektif yatırım kuruluşları, portföy yönetim şirketleri, ipotek finansmanı kuruluşları, merkezî takas/saklama/veri depolama kuruluşları ve borsada işlem gören anonim şirketler.
- BDDK'ya tabi işletmeler: bankalar, derecelendirme kuruluşları, finansal holding, finansal kiralama, faktoring, finansman, varlık yönetim ve tasarruf finansman şirketleri.
- Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri (5684 ve 4632 sayılı Kanunlar kapsamında).
- Borsa İstanbul piyasalarında faaliyet gösteren yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumları ve kıymetli maden üretimi/ticareti yapan şirketler.
Yürürlük Tarihi ve Geçiş Muafiyetleri
Kurul Kararı, 1/1/2024 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır. İlk yıllar için işletmelerin yükünü hafifleten üç önemli geçiş hükmü vardır:
- Karşılaştırmalı bilgi muafiyeti: İlk raporlama döneminde geçmiş yıl karşılaştırmalı verilerini sunmak zorunlu değildir.
- Raporlama zamanı esnekliği: İlk yıl, sürdürülebilirlik raporu finansal raporlardan sonra — belirli koşullarla dönem sonundan itibaren dokuz aya kadar — yayımlanabilir.
- Kapsam 3 muafiyeti: İşletmeler, TSRS'leri uyguladıkları ilk iki yıllık raporlama döneminde Kapsam 3 emisyonlarını açıklamak zorunda değildir. Yani başlangıçta odak Kapsam 1 ve 2'dir.
TSRS Kapsamında Ne Raporlanacak?
TSRS 2, iklim açıklamalarını TCFD'nin dört temel sütunu üzerine kurar:
Dördüncü sütun — Metrikler & Hedefler — somut sayısal sera gazı verisi gerektirir. Bu da bir GHG envanterinin TSRS'in kalbi olduğu anlamına gelir.
Nereden Başlamalı?
TSRS hazırlığının en kritik ve zaman alan adımı, doğrulanabilir bir sera gazı envanteri oluşturmaktır. Kapsam 1 ve 2 verileriniz hazır olmadan ne TSRS 2'yi ne de ileride istenecek Kapsam 3'ü dolduramazsınız.
Şirketiniz için sürdürülebilirlik danışmanlığı mı istiyorsunuz?
Hope Biotech uzman ekibi GHG envanteri, ESG raporu ve Kapsam 3 analizi konularında yanınızda.